สะอึก คือเสียงที่เกิดขึ้นขณะหายใจเข้า แล้วมีการหดตัวของกะบังลมและกล้ามเนื้อซี่โครงร่วมกับการปิดที่กล่องเสียง ทำให้เกิดเสียงดังขึ้น ในเด็กเล็กๆ จะมีการสะอึกได้บ่อย ขณะที่ทานอิ่มกระเพาะอาหารที่พองเต็มที่จะกระตุ้นให้กะบังลมที่คลุมอยู่บนกระเพาะพอดีหดตัวได้ การสะอึกยังอาจเกิดจากอารมณ์ หรือไม่ทราบสาเหตุได้ ทั้งหมดนี้จะเป็นระยะสั้นๆ หายได้เอง ไม่มีอันตราย แต่ถ้าการสะอึกเกิดอยู่นาน เช่นนานข้ามวัน คงต้องหาสาเหตุที่ลึกซึ้งกว่านี้ เช่น อาจจะมีสมองอักเสบ มีความผิดปกติของเกลือแร่ในร่างกาย หรือมีความผิดปกติเกี่ยวกับเส้นเลือดในปอด มีการระคายเคืองในเยื่อหุ้มหัวใจ ซึ่งกระตุ้นเส้นประสาทที่มาเลี้ยงกะบังลม รวมทั้งในปอดเอง ถ้ามีการอักเสบใกล้ๆ กะบังลมก็ทำให้เกิดการสะอึกได้ แหวะนมหรืออาเจียน เด็กเล็กจะแหวะนมหรืออาเจียนได้จากการทานมากเกินไป หรือจากการคลายตัวของกล้ามเนื้อหลอดอาหารส่วนที่ต่อกับกระเพาะอาหาร ถึงแม้จะอาเจียนแต่จะไม่รุนแรง เช่นวันละ 2-3 ครั้ง แต่หลังอาเจียนจะกินชดเชยได้ใหม่ น้ำหนักจะข้นดีกว่าปกติ แต่ถ้าเด็กอาเจียนแล้วน้ำหนักไม่ขึ้น หรือผอมลง ถือว่าผิดปกติ อาจมีการอุดตันในระบบทางเดินอาหาร แพ้อาหารหรือมีการติดเชื้อในร่างกาย มีความผิดปกติของระบบประสาท หรือมีการเคลื่อนไหวของลำไส้ช้ากว่าปกติ รวมทั้งยาบางชนิดก็ทำให้เด็กอาเจียนได้ ท้องอืด คือการที่เด็กมีลมในท้องมากผิดปกติ ส่วนใหญ่จะเป็นหลังจากร้องไห้ หรือดูดนมแล้วได้อากาศเข้าไป พวกนี้ท้องจะนิ่ม ไม่เจ็บปวด ยังเริงร่า ถ้าได้เรอหรือผายลมก็จะดีขึ้น แต่ถ้าเด็กท้องอืด แล้วมีอาการซึมหรือร้องกวน มีท้องผูกหรือท้องเสียร่วมด้วย หรืออาจจะมีไข้ ทานน้อยลง แบบนี้ควรปรึกษาแพทย์ ท้องผูก คือการที่เด็กถ่ายแข็งผิดปกติจนมีลักษณะคล้ายเม็ดกระสุน อาจเกิดจากดื่มนมเจือจางหรือดื่มนมน้อยไป ทานอาหารที่มีกากน้อย หรือเด็กพยายามกลั้นอุจจาระ อาจมีแผลแตกที่ก้น วิธีแก้ไขต้องให้เด็กดื่มนมมากขึ้น สัดส่วนของนมชงตามปกติ ทานอาหารที่มีกาก ได้แก่ ผักผลไม้และดื่มน้ำให้มากขึ้น ควรพยายามฝึกให้เด็กถ่ายทุกวันเพื่อมิให้อุจจาระตกค้างจนแข็ง ถ้ามีแผลที่ก้นควรใช้ยาระบายอ่อนๆ (โดยได้รับคำแนะนำจากแพทย์) จนกว่าแผลจะหาย ท้องผูกยังอาจเกิดจากมีการอุดตันในลำไส้ หรือมีความผิดปกติของฮอร์โมน หรือระบบประสาทที่ควบคุมการขับถ่าย รวมทั้งยาบางชนิดก็อาจทำให้เกิดท้องผูกได้ โคลิค คือการที่เด็กร้องรุนแรงคล้ายเจ็บปวด มักร้องเวลาใกล้เคียงกันทุกวัน พบบ่อยในช่วงแรกเกิด ถึง 3 เดือน ที่คนทั่วไปเรียกว่าร้อง 100 วัน สาเหตุยังไม่ทราบแน่ชัด อาจจะเป็นลมในท้องมากเกินไปทำให้เด็กปวดท้อง หรือดื่มนมมากเกินไป หรือแพ้อาหารบางอย่าง นอกจากนี้ยังอาจจะเกิดจากการถูกกระตุ้นมากๆ เช่น พาไปสถานที่แปลกใหม่ หรือมีคนมาเล่นด้วยมากๆ อาจจะทำให้เด็กร้องในเวลากลางคืนได้ แต่ก่อนที่คิดว่าเป็นโคลิค คงจะต้องแน่ใจก่อนว่าไม่ใช่ร้องเพราะเจ็บป่วย ถ้าเด็กร้องเพราะโคลิค ตอนช่วงที่ไม่ร้องเด็กจะดูเป็นปกติ เล่นและกินได้ดีการรักษาบางรายใช้ยาขับลมอาจจะช่วยได้ การอุ้มพาดบ่า กล่อมเบาๆ จะเป็นท่าอุ้มที่ดีที่สุด ถ้าเป็นไปได้ควรให้เด็กดื่มแต่นมแม่ล้วนๆ หลีกเลี่ยงอาหารที่เด็กอาจจะแพ้ และควรจัดบรรยากาศรอบข้างให้ดูสงบไม่ตื่นเต้นเร้าใจมากจนเกินไป

Copyright 2001. Abbott Laboratories Ltd.